Het belang van data in de muziekindustrie

Pieter Rambags – November 2025

In een tijd waarin kunstmatige intelligentie de boventoon voert in innovatiediscussies, laat dit project in de muziekindustrie zien dat je niet altijd AI nodig hebt om grote impact te maken. Door slim gebruik te maken van bestaande data en krachtige visualisaties, hebben we waardevolle inzichten gecreëerd voor zowel platenmaatschappijen als muzikanten. Hierdoor zijn de kansen voor artiesten vergroot: ze begrijpen hun publiek beter, kunnen gerichter promoten en plannen, optimaliseren hun inkomsten en bouwen een sterkere community op.

Het project introduceert een vernieuwende manier van werken, waarbij data de brug vormt tussen creativiteit en ondernemerschap. Waar veel organisaties zich blindstaren op AI, bewijst dit initiatief dat je met goed georganiseerde en geanalyseerde data al enorme stappen kunt zetten richting een duurzame en succesvolle muziekcarrière.

Nippur stuurt aan op innovatie

Nippur stimuleert innovatie graag samen met onderwijsinstellingen in haar nabijheid. Zo ook met Hogescholen als InHolland en de HAN, waar studenten hun tanden mochten zetten in het bouwen van een datawarehouse en bijbehorende visualisatie in PowerBI voor de platenmaatschappij SONNA Records. Deze maatschappij, opgericht door een collega van Nippur, richt zich op het vormen van een community voor jazz- en worldmuzikanten die nadrukkelijk op zoek zijn naar natuur en verstilling in hun muziek.

Het doel van deze opdracht was om te onderzoeken hoe een dataplatform kan bijdragen aan het vergroten van de kansen van aangesloten muzikanten.

De uitdagingen voor muzikanten

Het is en was altijd al lastig voor muzikanten om een goede boterham te verdienen aan de muziek die ze maken. Vroeger konden artiesten nog geld verdienen aan de verkoop van albums (LP’s, CD’s). Nu is dat zwaar onder druk komen te staan door de komst van zogenaamde Digital Service Providers of DSP’s. Voorbeelden hiervan zijn Spotify, Apple Music, Deezer, Grooveshark en nog tientallen anderen.

Ter illustratie: iedere stream op Spotify levert een artiest een bedrag op van ongeveer 0,0038 cent. Om maandelijks een inkomen te verwerven van € 4.000,- dienen mensen in diezelfde maand dus ruim 1 miljoen streams te beluisteren van een artiest! Grote artiesten kunnen betere deals sluiten, maar voor de meeste muzikanten blijft het een uitdaging om voldoende opbrengsten te genereren.

Fig 1. De lange ‘staart’ waar de meeste muzikanten van afhankelijk zijn voor hun opbrengsten.

Je ziet dan ook dat muzikanten steeds meer afhankelijk worden van liveoptredens waar ze, naast een vaak schamele beloning voor jaren studie, nog proberen traditionele LP’s, CD’s en andere merchandise te verkopen. Dat opgeteld bij een afname van podia en een groeiende druk van verzoeken om daar te mogen spelen en de ellende is compleet. Dit verklaart ook waarom zo weinig musici nog het vak van uitvoerend musicus ambiëren en de meeste zich scholen tot muziekleraar of naast hun passie een ander beroep kiezen om rond te komen.

Nieuwe kansen door data

Gelukkig bracht de komst van de DSP’s en social media ook kansen met zich mee. Een slimme muzikant, die vandaag de dag ook volwaardig ondernemer moet zijn, maakt daar handig gebruik van om te ontdekken welke muziek het goed doet bij de luisteraars en waar de luisteraars zitten. Welke posts op social media worden opgepakt, geliked en gedeeld. Hoe commentaren te profilen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat relevante platenmaatschappijen tegenwoordig zélf dataplatforms aanleggen, waar ze de data van de DSP’s, Facebook, Instagram, Tiktok, Youtube, Websitebezoek (Google Analytics) verzamelen en combineren om meer grip te krijgen op de muziekdistributie én -beleving.

En voor de labels en muzikanten, die dat niet zelf kunnen doen, bieden de aggregators tegenwoordig ook al data visualisatie functies aan. Een aggregator is een online dienstverlener, welke door labels en muzikanten dient te worden gebruikt om de muziek verspreid te krijgen over zo’n 50+ DSP’s. In zo’n omgeving wordt de muziek en de afbeelding geüpload alsook heel veel metadata ingevuld, om de streamingsinkomsten goed te kunnen monitoren wereldwijd. Iedere DSP is namelijk verplicht op haar beurt weer, om streamingdata terug te rapporteren aan de aggregator inclusief de verschuldigde beloning voor het label en de artiest.

Hieronder zie je wat voorbeelden van inzichten zoals deze door de aggregator CD Baby wordt geleverd:

Fig. 2, 3 en 4: streaming data visualisaties van CD Baby

Sommige van deze aggregators bieden zelfs de mogelijkheid om ook je social media platforms te koppelen, zodat je meer geïntegreerde inzichten kunt verkrijgen. Immers, alleen inzicht in je streamingdata is onvoldoende. De samenhang tussen zichtbaarheid en streaming levert je inzichten op zoals wie je doelgroep eigenlijk is qua geslacht, leeftijd en locatie, waardoor je beter kunt plannen waar toekomstige concerten te organiseren.

Praktische uitdagingen en oplossingen

Tijdens de onderzoekstrajecten met de studenten bleek het nog een pittige kluif te zijn om data daadwerkelijk te integreren. De verschillende sleutels om te kunnen koppelen ontbraken. Zo wordt weliswaar streaming data van een lied gekoppeld aan een zogenaamde ISRC-code, een internationaal erkende code welke uniek is voor elk uitgebracht lied. En omdat vele social media platformen ook de mogelijkheid bieden om muziek toe te voegen aan je content, kan dit nog wél gekoppeld worden. Maar zoiets bestaat niet voor andere relevante metadata als artiest, venue, locatie et cetera. Je zult dus zélf moeten organiseren hoe je de data wilt combineren. Daarom werd in de onderzoekstrajecten nog gekozen voor het apart visualiseren van de inzichten per platform. Ook al erg bruikbaar overigens, omdat het veel overzichtelijker is om binnen PowerBI te visualiseren welke posts het goed doen en welke niet.

Fig. 5: Overzicht van posts en hun impressies in PowerBI

Fig. 6: Luisteraars naar leeftijd en geslacht in PowerBI

Conclusie

Kort samengevat: inzicht in data stelt muzikanten in staat om van artiest ook ondernemer te worden. Het helpt hen te begrijpen wie hun publiek is, waar ze groeien en hoe ze hun inkomsten kunnen optimaliseren. Door data te analyseren, kunnen ze niet alleen slimmere zakelijke beslissingen nemen, maar ook hun creatieve werk effectiever verbinden met de juiste luisteraars. Het is de brug tussen kunst en een duurzame carrière—en dat kan dus ook zonder AI.

Ben jij muzikant en herken je dit verhaal? Zou je eens willen delen wat je hiervan vindt?